OVERZICHT

 

Verpakking en logistiek : Een pleidooi voor een overkoepelende visie

Het LogPack-project van het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) bracht de logistieke keten van tien Vlaamse bedrijven in kaart en toonde aan dat er nog heel wat besparingspotentieel is. “Maar daarvoor moeten bedrijven opnieuw meer inzicht krijgen in de volledige supply chain. Wie zijn optimalisatieprojecten echt wil laten renderen, moet elk project aftoetsen aan de impact die het heeft op de volgende stappen in het proces”, zegt Peter Lagey, Project Officer bij het VIL.


Zicht op supply chain ontbreekt

“Wat ons in het algemeen heel sterk opviel, is dat de meeste optimalisatie-inspanningen zich op een subniveau van de supply chain afspelen”, zegt Peter Lagey. “Ieder departement optimaliseert zijn eigen stuk – het stuk waarover ze controle hebben of waarvoor ze een profit & loss-verantwoordelijkheid hebben – zonder rekening te houden met de volgende stap in het proces. Vaak ontbreekt ook het zicht op de volgende stap – dat is zeker het geval wanneer die bij een ander bedrijf ligt. Daardoor leveren optimalisatie-inspanningen vaak minder op dan verwacht. In bepaalde gevallen zijn ze zelfs contraproductief. Wat goed is voor het transport is niet noodzakelijk goed voor het magazijn en vice versa. Wat efficiënt lijkt voor de leverancier kan tot extra kosten leiden bij de klant. Dat leidt in de praktijk tot een opeenstapeling van inefficiënties en kosten doorheen de supply chain. Bedrijven doen er daarom goed aan om even een stap terug te zetten en zicht te krijgen op de volledige logistieke keten.”

Invloed op imago en klantentevredenheid

“Bedrijven denken ook nog te weinig na over de gevolgen van productschade door slechte verpakking”, zegt Karel Gemmeke van VAL-I-PAC. “Bescherming van producten – zowel tijdens de opslag als tijdens het transport – is een van de belangrijkste functies van een verpakking. Wie het fenomeen enkel bekijkt vanuit de kost voor het verloren product, maakt eigenlijk de verkeerde afweging. Want er staat veel meer op het spel: er is niet alleen de productiekost, maar ook de milieukost, de kost van het afval, retourkosten, enzovoort. Die worden vaak niet in rekening gebracht. Bovendien is er ook een kost die niet becijferd kan worden – die van ontevreden klanten en imagoschade.”

“Ook dat wijst erop dat logistiek geen geïsoleerde activiteit mag zijn binnen je bedrijf”, bevestigt Peter Lagey. “Een goed georganiseerde logistiek kan positieve effecten creëren op alle prestaties van een onderneming – niet alleen op het vlak van kostenbeheersing, winstgevendheid en duurzaamheid, maar ook imago en klantentevredenheid. Alleen zijn die laatste twee minder gemakkelijk te becijferen en spelen ze nog te weinig een rol in de evaluatie van de logistiek. In die zin pleiten we er ook voor om logistiek op een hoger niveau in de organisatie te bekijken.”

Om te onthouden

  • Verwerf inzicht in de volledige supply chain. Neem een stap terug en probeer zicht te krijgen op inefficiënties en overbodige kosten in de hele logistieke keten.
  • Stimuleer samenwerking en overleg. Vermijd optimalisatie op subniveaus in de supply chain en werk nauw samen met collega’s, leveranciers en klanten.
  • Minder is niet altijd beter. Vaak loont het om in het begin van de keten verpakking toe te voegen om op het einde van de rit productschade te vermijden.

 

Verpakking in de logistieke keten : waar zitten de opportuniteiten voor uw bedrijf?

Het LogPack-project bracht verschillende opportuniteiten voor logistieke en verpakkingsoptimalisatie in kaart. We zetten een aantal van de meest opvallende resultaten en vaststellingen op een rijtje.

Reduceer het volume van zendingen

“Het volume van verpakkingen en zendingen reduceren is altijd een goede zaak”, zegt Peter Lagey. “Lucht vervoeren heeft weinig zin en jaagt de transportkosten de hoogte in. Je gebruikt ook minder verpakkings- en opvulmateriaal, de producten zijn vaak beter beschermd, en op het einde van de rit heb je minder afval. Het loont ook de moeite om alle verpakkingsniveaus – tot op productniveau – te analyseren. Bekijk dus niet alleen de verpakking rond het product, maar ook secundaire en tertiaire verpakkingen. Houd wel steeds nauwlettend in het oog dat je inspanningen verderop in de keten niet teniet gedaan worden – je kan zo veel lucht uit de verpakking halen als je wilt, als de vrachtwagens in de volgende stap niet optimaal beladen worden, hebben de inspanningen weinig zin en zullen ze niet renderen.”

Verhoog de beladingsgraad van transporten

“Hier ligt ongetwijfeld nog een groot potentieel voor Vlaamse bedrijven”, aldus Peter Lagey. “Te veel vrachtwagens rijden nog onvoldoende gevuld uit. Bovendien leidt elke optimalisatie in de beladingsgraad van vrachtwagens tot een zo goed als lineaire kostenbesparing. Uiteraard is het potentieel afhankelijk van het type product – verse producten kunnen niet altijd wachten. Voor veel andere producten kunnen gerust afspraken gemaakt worden met klanten rond de frequentie van de transporten en de leveringen – zeker als je daar ook financiële incentives aan koppelt. Denk ook na over de retours: wat kan je nog meenemen op de terugrit? Ook daar zien we nog veel ruimte voor verbetering.”

Optimaliseer het magazijn in functie van transport

De opbouw van pallets is uiteraard cruciaal voor een efficiënt transport. Daarvoor moeten de magazijnprocessen vaak herbekeken worden. “In één geval stelden we bijvoorbeeld vast dat in het magazijn elke binnenkomende bestelling van een klant meteen op een pallet geplaatst werd, met heel wat inefficiënties tot gevolg. Door de palletisering uit te stellen tot de laatste bestelling binnen is en het volledige shipment klaar is om te verzenden, kan de opbouw van de pallets geoptimaliseerd worden. Resultaat was niet alleen spectaculair: veel minder volume, maar ook stabielere en veiligere pallets.”

 

Stem verpakking af op productie

Het kan ook de moeite lonen om over verpakking na te denken in functie van de productie. “ Zo worden elektronische componenten wel eens aangeleverd in een individuele verpakking”, legt Peter Lagey uit. “Verderop in de keten moeten ze uitgepakt worden voor gebruik in het productieproces – een tijdrovende en arbeidsintensieve activiteit. Door de componenten niet langer individueel te verpakken, maar bijvoorbeeld in trays te laten aanleveren, kan je heel wat werkuren en afval uitsparen.”

LogPack 

Slim en innovatief verpakken

Het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) wil met het LogPackproject onderzoeken hoe Vlaamse bedrijven kosten kunnen besparen door slimmer te verpakken. Aandacht gaat onder meer uit naar de vullingsgraad van vrachtwagens, de belading van pallets en het afstemmen van verpakking op de rest van de logistieke keten. De eerste fase van het project ging eind 2012 van start en bracht de logistieke processen bij elk van de deelnemende bedrijven in kaart, samen met de opportuniteiten voor optimalisatie. De bevindingen worden gebundeld in een draaiboek dat ook andere bedrijven moet helpen om de juiste keuzes te maken. Tot de deelnemende bedrijven horen onder meer Colruyt, Daikin Europe, DHL Supply Chain, DuPont, Eurobrokers, Hubo België, Mopal, Renson en Scania. Het project loopt in samenwerking met het Belgisch Verpakkingsinstituut, de Katholieke Hogeschool SintLieven (Gent) en VAL-I-PAC.

Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL)

Innovatieplatform voor de logistieke sector

Het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) is het innovatieplatform voor de logistieke sector. De organisatie wil de sector helpen bij de implementatie van duurzame en innovatieve concepten en technologieën. Het VIL biedt daarvoor onder meer financiële steun en advies. Het VIL onderneemt ook collectieve onderzoeksprojecten zoals LogPack en brengt via netwerkingactiviteiten de verschillende spelers samen. Einddoel is om de competitiviteit van de Vlaamse logistieke sector te verhogen en van Vlaanderen een duurzame en innovatieve logistieke topregio in Europa te maken. Het VIL werkt op die manier ook mee aan de realisatie van de grote ambities uit het Vlaanderen in Actie-programma van de Vlaamse overheid.

Verpakkingsoptimalisatie hoeft geen rocket science te zijn

15% minder inpakfolie dankzij eenvoudige maatregelen

Met een bescheiden investering toch een mooie besparing realiseren. Het is de droom van elke onderneming in deze moeilijke economische tijden. Logistiek bedrijf Colfridis bewijst dat het kan. Een optimalisatie van het verpakkingsproces in de magazijnen reduceerde het verbruik van plastic folie in een eerste fase al met 15 %. “Die resultaten bereikten we niet door een grootschalig investeringsproject op te zetten, of een langdurig traject in onderzoek en ontwikkeling”, benadrukt Finance Manager Tom Lokermans. “Maar wel door op de werkvloer te observeren wat er foutloopt, en daar eenvoudige, haalbare oplossingen voor te zoeken.”

 

Aanleiding voor het verpakkingsoptimalisatieproject bij Colfridis was de deelname van het bedrijf aan het Lean and Green-programma van het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL). “ We stelden samen met hen een plan op om de CO2 -uitstoot van onze activiteiten op vijf jaar tijd met 20 % te reduceren”, legt Tom Lokermans uit. “Duurzaam transport en energieverbruik waren uiteraard de voornaamste aandachtspunten in het project, gezien de aard van onze activiteiten. We merkten al snel dat er ook op het vlak verpakking – en meer bepaald de folie die we gebruiken om onze pallets in te pakken – nog heel wat ruimte voor verbetering was. De verpakkingsoptimalisatie staat nu in voor 3 % van de totale CO2 -reductie die we binnen het Lean and Green-project willen realiseren.”

Bescheiden investering, mooie resultate

Colfridis verbruikt jaarlijks 72 ton plastic folie voor het inpakken van goederenpallets. “Dat vertegenwoordigt niet alleen een aanzienlijke kost voor het bedrijf – zo’n 200.000 euro op jaarbasis – maar ook een grote milieulast”, zegt Facility Manager Hugo Vandermeiren. “Elke kilogram folie veroorzaakt maar liefst 3,5 kilogram CO2 -uitstoot. Redenen genoeg dus om spaarzaam om te gaan met de folie en te zoeken naar optimalisatie.” Een eerste stap in het optimalisatieproject was een grondige observatie van de werkvloer. “ We moesten eerst een goed zicht krijgen op de huidige verpakkingsprocessen ”, zegt Hugo Vandermeiren. “We merkten al snel dat er heel veel folie ongebruikt bij het afval terechtkwam en dat medewerkers weinig systematisch tewerkgingen bij het inpakken van de pallets. Met een aantal relatief eenvoudige ingrepen konden we heel veel resultaten boeken. Zeker als we vergelijken met andere inspanningen die we leverden binnen het Lean and Green-programma, zoals de installatie van zonnepanelen, waren de investeringen heel bescheiden.”

De resultaten bleven niet uit. Het folieverbruik is nu al met 15% gereduceerd, goed voor een jaarlijkse CO2 -reductie van maar liefst 38 ton en uiteraard ook een mooie kostenbesparing voor het bedrijf. “Het project heeft ons geleerd dat verpakkingsoptimalisatie niet noodzakelijk rocket science hoeft te zijn”, besluit Tom Lokermans. “En dat je met bescheiden middelen en wat gezond verstand soms heel veel kan bereiken.”

Om te onthouden

  • Verpakkingsoptimalisatie helpt logistieke bedrijven om kosten te besparen, efficiënter te werken en CO2 -uitstoot te reduceren
  • Een optimalisatieproject hoeft niet altijd gepaard te gaan met grote investeringen.
  • Start met een grondige observatie op de werkvloer en bedenk haalbare oplossingen voor concrete problemen.

 

Lean and Green 

Goed voor het milieu, de portemonnee én het imago

Lean and Green is een programma dat bedrijven stimuleert en ondersteunt om de CO2 -uitstoot van transport en logistieke activiteiten drastisch te verminderen. Het programma werd in 2007 opgestart in Nederland. Het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) verzorgt de uitrol van het programma in Vlaanderen. Deelnemende bedrijven engageren zich om hun energie-efficiëntie te verbeteren en hun CO2 -uitstoot op vijf jaar tijd met minstens 20 % te reduceren.

In januari 2013 mochten de eerste 12 bedrijven in Vlaanderen de Lean and Green Award in ontvangst nemen. In mei 2013 volgden nog eens 20 nieuwe bedrijven, waaronder ook Colfridis. “Binnen het Lean and Green-programma gaan milieuzorg en kostenbesparingen hand in hand”, zegt Tom Lokermans, Finance Manager bij Colfridis. “Alleen al de elektriciteit en de diesel kosten Colfridis jaarlijks meer dan 2 miljoen euro. Die kosten drukken heeft een positief effect op de rentabiliteit. Lean and Green is ook een toegevoegde waarde naar onze klanten. Colfridis werkt voor bijna alle grote retailers in België en die hechten steeds meer belang aan duurzaamheid.”

Verpakking optimaliseren - Stap voor stap

Identificeer: erken het probleem en zet het op de agenda

“We hadden altijd al het vermoeden dat de kwaliteit van onze palletverpakkingen beter kon”, zegt Tom Lokermans. “Maar door het probleem ook effectief te becijferen en te beseffen dat je als bedrijf jaarlijks zo’n 200.000 euro besteedt aan plastic folie, is de business case snel gemaakt en komt een optimalisatieproject hoger op de agenda.” Ook de deelname van Colfridis aan het Lean and Green-programma werkte als een katalysator. “Elke kilogram folie die we verbruiken veroorzaakt 3,5 kilogram CO2 -uitstoot. Dat betekent dat een optimalisatie ook onze milieu-impact kan verbeteren.”

Observeer: ga naar de werkvloer en kijk waar het foutloopt

Een grondige werkpostanalyse, op basis van observatie, maakte meteen duidelijk dat heel wat folie op de werkvloer verloren ging. Bij een eerste controle bleek dat zowat een kwart van de handwikkelfolie ongebruikt werd weggegooid. Bij een tweede bezoek bedroeg de uitval zelfs bijna de helft. De redenen voor de uitval bleken heel divers. “Het viel ons meteen op dat medewerkers hun half opgebruikte folierollen op alle mogelijke plaatsen achterlieten. Met als gevolg dat veel van die rollen beschadigd raakten en uiteindelijk bij het afval belandden. Ook zagen we dat medewerkers liever met een nieuwe rol starten, omdat het niet zo gemakkelijk is om de folie van een gebruikte rol los te krijgen. Een tweede probleem lag in een gebrek aan systematiek bij het inpakken van de pallets. Elke medewerker had zijn eigen methode. De ene gebruikte al wat meer folie om een pallet in te pakken dan de andere. Als derde punt bleek ook de kwaliteit van de folie een belangrijke rol te spelen. De sterkte en de rekbaarheid van de folie is bepalend voor het verbruik”, aldus Hugo Vandermeiren.

Remedieer: bedenk haalbare oplossingen en zorg voor ondersteuning

Colfridis koos ervoor om de drie probleempunten stuk voor stuk aan te pakken. “Ten eerste worden de folierollen nu centraal verdeeld door een verantwoordelijke. Je kan enkel een nieuwe rol krijgen als je de lege huls van de vorige meebrengt. En na elke shift brengen medewerkers de gebruikte rollen terug. Daardoor slingeren folierollen niet langer rond op de werkplaats en worden medewerkers gesensibiliseerd rond het gebruik ervan. Als tweede actiepunt brachten we meer consistentie in het verpakken van de pallets. We werkten een procedure uit voor het manuele inpakken en investeerden in een aantal wikkelautomaten. Die maken het inpakken voor medewerkers een stuk handiger en herleiden verspilling tot een absoluut minimum. Tot slot opteren we nu voor een folie van een hogere kwaliteit. Die is misschien duurder in aankoop, maar heeft een betere rekbaarheid waardoor er minder folie nodig is om een pallet goed in te pakken.”

Colfridis - Logiestiek vakmanschap op maat

Colfridis biedt gespecialiseerde logistieke diensten op maat van retailers. Het bedrijf levert goederen aan winkelpunten in heel België en biedt daarbij een totaalpakket aan: opslag van de producten, order picking, leveren op de eindbestemming, monitoren van het voorraadbeheer en retourlogistiek. Het bedrijf is onder meer gespecialiseerd in de fijnmazige distributie van temperatuurgevoelige producten. Door zijn centrale ligging in Londerzeel kan Colfridis alle winkelpunten in België vanuit één centrale locatie beleveren.